Nobelista z Polskimi Korzeniami: Historia Johna Josepha Hopfielda
Zaszczytny tytuł laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za rok 2024 otrzymał amerykański fizyk, John Joseph Hopfield, którego rodzinne korzenie sięgają Polski. Przodkowie uczestnika tego prestiżowego wyróżnienia mieli swoje początki w Płocku, gdzie jego ojciec, John Joseph Hopfield Senior, przyszedł na świat jako Józef Chmielewski.
Polonika w Rodowodzie Noblisty
Informacje dotyczące polskich przodków Hopfielda zostały ujawnione przez płocką kurie, która oznajmiła odkrycie metryki chrztu Józefa Chmielewskiego z roku 1891 w miejscowym Archiwum Diecezjalnym. Praca badawcza ks. dr Bartosza Leszkiewicza doprowadziła do identyfikacji dokumentu, który potwierdził, że John Senior, urodzony przy ul. Synagogalnej w Płocku, ostatecznie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.
Warto zaznaczyć, że nazwisko Chmielewski, które nosił ojciec noblisty, w dosłownym tłumaczeniu na język angielski brzmiałoby „hop field”, co jest ciekawostką lingwistyczną odnoszącą się do nazwiska zdobywcy Nagrody Nobla.
Śladami Osiągnięć Naukowych
John Joseph Hopfield Junior, obecny noblista, urodził się w Chicago. Po zdobyciu licencjatu z fizyki na Swarthmore College w Pensylwanii w roku 1954, kontynuował edukację, uzyskując doktorat na Uniwersytecie Cornella w Ithace w 1958. Swoją karierę badawczą rozpoczynał w Laboratoriach Bella, by w roku 1997 objąć stanowisko profesora na Uniwersytecie Princeton.
Wspólnie z Geoffreyem Everestem Hintonem, z University of Toronto, Hopfield został doceniony przez Komitet Noblowski za „fundamentalne odkrycia i wynalazki” w dziedzinie uczenia maszynowego i sztucznych sieci neuronowych. Ich prace przyczyniły się do rozwoju technologii, która ma szerokie zastosowanie w fizyce, jak chociażby w projektowaniu nowych materiałów.
Przełomowe Wynalazki w Nauce
John Joseph Hopfield jest twórcą pamięci skojarzeniowej, która umożliwia przechowywanie i rekonstruowanie obrazów oraz innych rodzajów wzorców. Natomiast Geoffrey Everest Hinton opracował metodę, która pozwala na samodzielne odkrywanie właściwości w danych, umożliwiając wykonanie zadań takich jak identyfikacja konkretnych elementów na obrazach.
Od lat 80. XX wieku prace obu naukowców stanowiły fundamenty pod rewolucję uczenia maszynowego, która nabrała rozpędu około roku 2010. Dzięki ich wkładowi, dziedzina sztucznej inteligencji dokonała znaczącego skoku jakościowego, wpływając na rozwój wielu nowoczesnych technologii.
Na stronie internetowej diecezji płockiej można znaleźć fotografie metryki chrztu Józefa Chmielewskiego, zapisanej odręcznie w języku rosyjskim, co stanowi historyczny dokument potwierdzający polskie pochodzenie jednego z najwybitniejszych współczesnych fizyków.